Burn-out (kiệt quệ) là gì? Các cách cải thiện tình trạng Burn-out

Burn-out là một hiện tượng ngày càng phổ biến trong cuộc sống hiện đại, nơi mọi người phải đối mặt với áp lực liên tục từ công việc, cuộc sống gia đình và các mối quan hệ xã hội. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về burn-out là gì, tại sao chúng ta dễ rơi vào tình trạng này và làm sao để vượt qua nó.

1. Burn-out là gì?

Burn-out, hay còn được gọi là "kiệt sức," là trạng thái mất năng lượng, kiệt quệ cả về thể chất lẫn tinh thần do phải đối mặt với căng thẳng liên tục trong thời gian dài. Đây không chỉ đơn thuần là cảm giác mệt mỏi sau một ngày làm việc căng thẳng mà là tình trạng suy sụp toàn diện, khiến bạn không còn đủ sức để đối phó với các yêu cầu hàng ngày.

Người bị burn-out thường cảm thấy mệt mỏi kéo dài, thiếu hứng thú với công việc hoặc cuộc sống, dễ mất kiểm soát cảm xúc và không có đủ năng lượng để giải quyết các vấn đề thường gặp. Triệu chứng này thường xuất hiện ở những người có khối lượng công việc lớn, áp lực cao và thiếu thời gian để nghỉ ngơi hoặc chăm sóc bản thân.

Người bị burn-out thường cảm thấy mệt mỏi kéo dài, thiếu hứng thú với công việc hoặc cuộc sống

2. Dấu hiệu nhận biết burn-out

Burn-out có thể ảnh hưởng đến cả thể chất, tinh thần và hành vi của một người, khiến họ cảm thấy kiệt quệ, mất cân bằng và gặp khó khăn trong việc duy trì hiệu suất làm việc cũng như đời sống cá nhân. Một số dấu hiệu chính của burn-out bao gồm:

Thể chất: Người bị burn-out thường cảm thấy mệt mỏi liên tục, không có năng lượng, thậm chí ngay cả sau khi ngủ đủ giấc. Các triệu chứng khác như đau đầu, đau cơ, khó ngủ, rối loạn ăn uống, và sức đề kháng kém cũng có thể xuất hiện, khiến họ dễ mắc bệnh vặt.

Tâm lý: Burn-out có thể dẫn đến cảm giác thất vọng, cáu gắt, dễ xúc động, thờ ơ, mất động lực và sự tự nghi ngờ. Bạn có thể cảm thấy cô lập, không ai hiểu mình và luôn trong trạng thái căng thẳng. Cảm giác thất bại, bất lực và thiếu khả năng kiểm soát cuộc sống thường trở nên rất rõ rệt.

Hành vi: Người bị burn-out thường có xu hướng trốn tránh trách nhiệm, trì hoãn công việc hoặc thường xuyên vắng mặt dẫn dến chất lượng công việc giảm. Họ trở nên cáu kỉnh và dễ tức giận. Họ có thể phụ thuộc vào chất kích thích hoặc đồ ăn nhanh để giảm bớt căng thẳng, nhưng điều này chỉ khiến tình trạng tồi tệ hơn.

Chất lượng công việc có thể bị giảm sút bởi burn-out

3. Nguyên nhân dẫn đến burn-out

Burn-out thường xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố, không chỉ giới hạn ở công việc mà còn từ cuộc sống cá nhân và môi trường xung quanh. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

Áp lực công việc: Khối lượng công việc quá lớn, thời gian làm việc kéo dài và sự kỳ vọng cao từ cấp trên có thể dẫn đến căng thẳng liên tục, từ đó gây ra burn-out.

Thiếu kiểm soát: Cảm giác không có quyền quyết định hoặc thiếu sự tự chủ trong công việc có thể dẫn đến sự bức bối và bất mãn, dễ khiến bạn cảm thấy bị "mắc kẹt."

Môi trường làm việc tiêu cực: Một môi trường làm việc không lành mạnh, thiếu sự hỗ trợ từ đồng nghiệp hoặc quản lý, xung đột liên tục và văn hóa công ty độc hại đều có thể đẩy nhanh quá trình burn-out.

Thiếu sự công nhận và phần thưởng: Không được công nhận hoặc khen thưởng cho những nỗ lực và đóng góp của mình có thể làm giảm động lực làm việc, khiến bạn dễ rơi vào tình trạng chán nản và mệt mỏi.

Kỳ vọng cá nhân quá cao: Tự áp đặt cho mình những mục tiêu quá lớn hoặc không thực tế có thể khiến bạn cảm thấy kiệt sức khi không đạt được kết quả như mong đợi.

Thiếu sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống: Khi bạn dành quá nhiều thời gian cho công việc mà không có thời gian để nghỉ ngơi hoặc chăm sóc bản thân, cơ thể và tinh thần sẽ dần suy yếu, dẫn đến burn-out.

Thiếu kỹ năng quản lý stress: Nếu không biết cách đối phó với căng thẳng và cảm xúc tiêu cực, stress có thể tích tụ và cuối cùng dẫn đến sự kiệt sức cả về thể chất và tinh thần.

Tham khảo: Tại Sao Bạn Chăm Chỉ Làm Việc Mãi Mà Vẫn Chưa Thành Công?

4. Burn-out và căng thẳng: Làm thế nào để phân biệt?

Dù burn-out và căng thẳng có nhiều điểm chung, nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau. Căng thẳng là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước các áp lực ngắn hạn, và cơ thể thường có khả năng tự điều chỉnh để đối phó. Khi căng thẳng, bạn có thể cảm thấy lo lắng, nhịp tim tăng và tập trung nhiều hơn để hoàn thành công việc.

Burn-out, ngược lại, là sự suy kiệt kéo dài và sâu sắc hơn, khiến bạn không còn khả năng đối phó với những thách thức hàng ngày. Nó không chỉ là cảm giác mệt mỏi tạm thời mà là sự kiệt quệ về thể chất, tinh thần và cảm xúc kéo dài. Nếu căng thẳng có thể được giải quyết bằng cách nghỉ ngơi hoặc thay đổi thói quen, thì burn-out yêu cầu một sự thay đổi toàn diện hơn về lối sống và có thể cần sự hỗ trợ từ các chuyên gia.

5. Các cách cải thiện tình trạng burn-out

Nếu bạn đang gặp phải burn-out, hãy thử áp dụng những biện pháp dưới đây để giúp cơ thể và tâm trí phục hồi:

5.1 Nhận diện và chấp nhận tình trạng burn-out

Thừa nhận rằng bạn đang gặp phải burn-out là bước đầu tiên quan trọng để bắt đầu quá trình hồi phục. Điều này giúp bạn nhìn nhận rõ ràng tình trạng của mình và không tự phủ nhận cảm giác kiệt quệ mà mình đang trải qua.

5.2 Nghỉ ngơi và thư giãn

Dành thời gian nghỉ ngơi thực sự để tái tạo năng lượng. Hãy đảm bảo bạn ngủ đủ giấc và tham gia các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc, đi dạo hoặc tham gia các hoạt động giải trí mà bạn yêu thích. Thời gian nghỉ ngơi giúp cả cơ thể và tinh thần hồi phục, giảm bớt căng thẳng.

5.3 Thiết lập thời gian làm việc hợp lý

Học cách nói "không" với những yêu cầu quá mức và thiết lập giới hạn để tránh bị quá tải công việc. Điều này giúp bạn quản lý thời gian tốt hơn và giảm bớt áp lực từ công việc và cuộc sống.

5.4 Thay đổi môi trường làm việc

Sắp xếp lại không gian làm việc sao cho thoải mái và gọn gàng. Nếu có thể, hãy thay đổi môi trường làm việc hoặc điều chỉnh lịch trình công việc để phù hợp hơn với sức khỏe và nhu cầu cá nhân.

5.5 Quản lý thời gian hiệu quả

Lập kế hoạch cho công việc, chia nhỏ các nhiệm vụ và ưu tiên những công việc quan trọng. Quản lý thời gian tốt giúp bạn không bị quá tải và có thời gian nghỉ ngơi giữa các nhiệm vụ.

5.6 Tìm kiếm sự hỗ trợ từ người khác

Đừng ngại chia sẻ với bạn bè, gia đình hoặc đồng nghiệp về những gì bạn đang trải qua. Hỗ trợ từ người khác có thể giúp bạn cảm thấy được thấu hiểu và giảm bớt cảm giác cô đơn.

5.7 Quản lý stress

Thực hiện các bài tập thiền, yoga hoặc các hoạt động giúp thư giãn. Những hoạt động này không chỉ giúp bạn giảm stress mà còn cải thiện tâm trạng và sức khỏe tinh thần.

5.8 Chăm sóc bản thân toàn diện

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và dành thời gian cho các hoạt động giải trí. Chăm sóc cơ thể và tinh thần là cách tốt nhất để hạn chế tình trạng burn-out.

5.9 Tìm đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp

Nếu các biện pháp trên không giúp cải thiện tình trạng của bạn, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp.

5.10 Tìm lại sự cân bằng

Đôi khi, bạn cần phải thay đổi cách nhìn nhận cuộc sống, đặt lại mục tiêu và tìm cách lấy lại sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Điều này giúp bạn giảm thiểu nguy cơ bị burn-out trong tương lai.

6. Kết luận

Burn-out là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng không chỉ đến hiệu suất công việc mà còn đến sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn. Tuy nhiên, với việc nhận diện kịp thời và áp dụng các biện pháp phù hợp, bạn hoàn toàn có thể vượt qua burn-out và tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống. Hãy nhớ rằng việc chăm sóc bản thân luôn là ưu tiên hàng đầu để giữ cho tinh thần và cơ thể luôn khỏe mạnh.

Source: